Lampard

Yüksek hýzlý kablosuz yerel að standardý IEEE 802.11'in bir sonraki beklenen adýmý 802.11n. 802.11n'in yaygýn olarak kullanýlan 802.11g ekiyle karþýlaþtýrýldýðýnda en çok konuþulan avantajý, 802.11g'nin 10 katý gibi deðerlerde bantgeniþliði sunmasý. Sorun þurada ki, 802.11n'in son halini almasýna daha uzun sayýlabilecek bir süre var, ama 802.11g, kullanýcýlarýn sürekli artan hareketlilik olanaðý isteklerini yakalamakta zorlanýyor. Bu nedenle özellikle bantgeniþliði ve baðlantý kalitesi açýsýndan, firmalar Wireless-N veya Pre-N gibi tanýmlarla, kullanýcýlarý 802.11n ekinin getirileriyle buluþturmaya çalýþýyorlar.
Adlandýrmada kafa karýþýklýðýnýn önüne geçmek için bir not düþelim; 802.11"n", teknik olarak bir standart deðil. Standart olan, IEEE 802.11. Bu standartlarý oluþturan Institute of Electrical and Electronics Engineers ([Linkleri Görebilmeniz için Üye Olmanız Gerekmektedir Üye Olmak için Tıklayınız...], [Linkleri Görebilmeniz için Üye Olmanız Gerekmektedir Üye Olmak için Tıklayınız...]), tanýmlanan standartlarýn asýllarý üzerinde geliþtirmeler yapar. Yani, asýl standart IEEE 802.11 ve o yanýnda gördüðümüz a, b, g gibi harfler de bu standardýn geliþtirmeleri. Sonuç olarak doðru terim, "802.11n eki" gibi bir þey olmalý, okursanýz veya duyarsanýz þaþýrmayýn. Biz yine de buradan sonra, yazýda karýþýklýðý engellemek adýna "802.11n standardý" þeklinde kullanacaðýz.
Pekiyi, 2006'da bahsedip durduðumuz, hatta baþarýlý örneklerini incelediðimiz MIMO ne oldu? MIMO, zaten 802.11n'in bir parçasýydý ve bu yazýdakiler gibi ürünlerde de bulunuyor; anten sayýsý bunun bir iþareti. Ancak yeni standarda uyum için MIMO yeterli deðil. Hatta o zamanlar MIMO ibaresiyle farklý üreticiler tarafýndan satýlan ürünlerin, diðer bir üreticinin yongasýyla birebir uyumlu olmasý kesin deðildi. 802.11n bir standart olarak son halini almamýþ olsa da, üreticilerin boþluðu doldurmalarý için bir ortak nokta gerekli.
Ortak nokta bugün için, 802.11n'in 1.0 sürüm numaralý taslaðý. Taslaða uygun üretilmiþ aygýtlar, farklý üreticilerden gelse de birbiriyle uyumlu olacaktýr. Taslaðýn bir getirisi de, standardýn son haline yaklaþtýkça, satýn aldýðýnýz aygýtýn, standart kabul edildikten sonra da bunun dýþýnda kalma olasýlýðýný azaltmasý. Pek çok durumda kesin deðil elbette, ama bu yýl aldýðýnýz ürününü, 802.11n standardý kabul edildiðinde standarda uyumlu hale getirecek güncellemeyi yapma garantisi veren firmalar da bulunuyor.
Bu dönemlerde göreceðiniz bir dizi incelemenin ilk ürünü, Linksys'in [Linkleri Görebilmeniz için Üye Olmanız Gerekmektedir Üye Olmak için Tıklayınız...] modeli yönlendiricisi. Bu yeni modele, bu yazý için yine Linksys'in dizüstü bilgisayarlarýn PCMCIA yuvalarýna uygun kartý, [Linkleri Görebilmeniz için Üye Olmanız Gerekmektedir Üye Olmak için Tıklayınız...] eþlik ediyor. Her iki aygýt da Wireless-N olarak etiketlendirilmiþ, 802.11n taslak 1.0 uyumlu.
Linksys WAG300N-EU

WAG300N-EU, Linksys'in Wireless-N özellikli "hepsi birarada" yönlendiricisi. Sonundaki "EU" eki, Avrupa sürümü olduðunu ifade ediyor; iletiþim kanallarý açýsýndan Avrupa standartlarýna uygun. Yerel að için kablolu ve kablosuz baðlantýlarla birlikte, ADSL2+ modem özelliði taþýyor.

Boyutlarý hariç, içinde ne olduðunu net olarak tanýmlayan kutu büyükçe ve üzerinde Wireless-N ve 802.11n taslak uyumunu belirtecek þekilde "Draft 802.11n Version 1.0" ibareleri var. Özellikler listesi kýsaca þöyle:

• Fiziksel baðlantý arabirimleri:
• ADSL2+
• 4 adet RJ45 ethernet giriþi
• WAN, IEEE 802.11b/g/taslak n 1.0
• Ã�kisi dönebilen ama çýkarýlamayan harici, toplam üç anten
• Kablosuz güvenliði için WEP, PSK1/2, RADIUS
• NAT, güvenlik duvarý, VPN passthrough
• Çeþitli kriterlerle eriþim kýsýtlamalarý
• Port yönlendirme, tetikleme
• Statik yönlendirme
• Quality of Service (QoS)

Daha fazla bilgi için ürünün [Linkleri Görebilmeniz için Üye Olmanız Gerekmektedir Üye Olmak için Tıklayınız...] görmek isteyebilirsiniz. Kutu içeriði ise:

• WAG300N-EU
• Dik konum için aparat
• Güç adaptörü
• Ethernet ve telefon hattý kablosu
• Kullaným kýlavuzlarý
• Norton Internet Security

Kutulama son derece özenli, hýzlý baþlangýç ve CD gibi belgeler için bir zarf koyulmuþ. Hýzlý kurulum yapraklarýnda dil olarak Türkçe ise yok.

Fiziksel Özellikler

WAG300N, kutu boyutlarýndan büyük gibi görünmekle birlikte ufak bir tasarýma sahip.

Bu aslýnda yan tarafý.

Ön yüzde en solda açma-kapama düðmesini görüyorsunuz. Durum ýþýklarý sýrasýyla güç, kablosuz baðlantý, dört tane ethernet baðlantýsý ve ADSL/�nternet ile ilgili bilgi veriyor.

Arka yüzde ADSL baðlantýsý ve ethernet giriþlerinin üzerinde, önce CD'yi çalýþtýrmanýzý öneren bir hatýrlatma yapýþtýrýlmýþ. Bunlar dýþýnda etrafý kýrmýzý daireye alýnmýþ reset deliði ve güç adaptör giriþi görülüyor.

Birlikte gelen aparatla, WAG300N'i dik koyabiliyorsunuz. Boyutlar da ufak olunca, masaya koymakta pek bir sakýnca kalmýyor. Bu açýyla koyduðunuzda, kablo giriþleri tam arkada, antenler de yukarýda kalýyor.

Alt yüzde iki vidayla duvara sabitlemek için gerekli yuvalar var. Dört yönde de asma olanaðý saðlýyorlar. WAG300N'in köþeleri yuvarlatýlmýþ ve durum ýþýklarýnýn buna uygun konumu, asýldýðý zaman da rahatça görülmelerini saðlýyor.
WAG300N'de toplam üç anten var, bunlardan bir tanesi dahili. Antenlerin konumu tasarýmýn ufak kalmasýna yardým etmiþ, ayrýca kablo takýp çýkarmayý da kolaylaþtýrýyor.Antenler çýkarýlabilir cinsten deðil.
Linksys WAG300N-EU

Yönetim Paneli ve Geliþmiþ Özellikler

WAG300N'i kullanmaya baþlamadan önce CD'yi takmanýz ve kurulum/kullaným kýlavuzunu okumanýz önerilmiþ ancak tekdüze bir temel kurulum prosedürü var. Tek yapmanýz gereken, ethernet giriþinden bir bilgisayarý baðlamak ve ADSL hattýnýzý takmak. Güç adaptörünü takýp açma düðmesine bastýðýnýzda yönlendirici çalýþmaya baþlýyor. Dahili DHCP sunucusu baðladýðýnýz bilgisayara bir IP numarasý atýyor.
Yönlendiricinin varsayýlan IP numarasý 192.168.1.1. Güvenlik gerekçeleri veya VPN gibi durumlarda deðiþtirebilirsiniz. �nternet tarayýcýnýza adresini yazarak kontrol paneline giriyorsunuz; kullanýcý adý ve þifre ayný sözcük; "admin". Girdikten sonra deðiþtirmeyi unutmayýn.

Basit kontrol panelinde menü girdileri mantýklý bir þekilde yerleþtirilmiþ. Üst kýsýmdaki siyah alandan genel kontrol gruplarýný seçiyorsunuz, hemen altlarýnda da bunlarýn alt gruplarý çýkýyor. �lk ekran, temel �nternet ve yerel að ayarlarýný içeriyor.

Kontrol panelinin sað tarafýndaki alanda "Help" adlý bir köprü var; bu köprüye týklarsanýz o anda bulunduðunuz ayar ekranýyla ilgili bir yardým penceresi açýlýyor. Bolca bilgiye ulaþabileceðiniz bu yardým pencerelerinden yazýcý çýktýsý da alabiliyorsunuz.

Dinamik DNS standart oldu artýk. DynDNS.org dýþýnda, TZO.com da var.

Geliþmiþ yönlendirme seçenekleri ile, WAG300N'i büyükçe bir aða dahil ederken esneklik saðlanýyor.

Wireless-N'in can alýcý noktalarýndan biri, bu Wireless ayar grubuna yerleþtirilmiþ. Channel Bonding denilen teknik, iletiþim için 20 MHz geniþliðinde iki kanalýn kullanýmýna olanak veriyor. Taslak 802.11n aygýtlar, bu yöntemi kullanarak en yüksek hýzlarýna çýkýyorlar. Ne var ki çift kanal kullanmak, yakýnlardaki diðer kablosuz aygýtlarla giriþim olasýlýðýný artýrýyor. Kullaným kýlavuzunda Network Mode için birkaç seçenek belirtilmiþ, ama aygýtta sadece "Mixed", yani karýþýk að seçeneði var. WAG300N, "�yi Komþu" (Good Neighbor) davranýþýyla, etraftaki 802.11g aðlarýný algýlayarak frekans bandýný ona göre parselliyor.

Kablosuz að güvenliði için 6 seçenek var. WEP ve WEP'e göre daha güvenli olan PSK/PSK2 kullanabiliyorsunuz. RADIUS ve Enterprise olanlar, yönlendiricinin bir RADIUS sunucusuna baðlý olmasýný gerektiriyor. �lk kullanýmda kablosuz að baðlantýsýyla da baðlanabilmek için, güvenlik devredýþý býrakýlmýþ.

Kablosuz aða baðlanmasýna izin verilen veya verilmeyen bilgisayarlarý ayarlamak için bir kablosuz MAC süzgeci bulunuyor. 50 MAC adresine kadar girebileceðiniz liste ile aðýnýzý yetkisiz kullanmak isteyebilecek kablosuz istemcileri dýþarýda býrakabiliyorsunuz.

Güvenlik sekmesinde SPI Güvenlik duvarý seçeneklerini ve ek süzgeçleri bulacaksýnýz. WAG300N, çerezleri, ActiveX veya Java Applet'leri de süzerek, ek güvenlik saðlayabiliyor. Tabii bu ek süzgeçleri etkinleþtirirseniz, iliþkili hizmetleri kullanamayabilirsiniz.

VPN geçiþi için bu alanda ayarlar yapabiliyorsunuz. Her üç seçenek de varsayýlan olarak açýk geliyor.

�nternet eriþim kýsýtlamalarý ile aðýnýzda daha fazla kontrol sahibi olabiliyorsunuz. Kurallarýn uygulanacaðý bilgisayarlarý IP adresi ve adres aralýðý, yahut tek tek MAC adresleriyle belirleyebilirsiniz. Uygulanabilecek kurallar ise haftanýn günleri, günün saatleri, site adresi, anahtar kelime, hizmet türü ve kullanýcý tanýmlý port aralýðý düzeyinde kaydedilebiliyor.

Applications & Gaming alanýnda port/port aralýðý yönlendirme ve port tetikleme gibi, bazý uygulamalarýnýz için ihtiyaç duyabileceðiniz ayarlar bulunuyor. QoS alt alaný ise, belli gecikme ve hýz gereksinimlerine sahip uygulamalar için öncelikler tanýmlamanýzý saðlýyor. Örneðin düþük gecikme süreleri gerektiren oyununuzun iletiþimine bu bölümden öncelik verebiliyorsunuz.

WAG300N'in yönetimi bu bölümde. Management sekmesi, aygýtýn yönetim panelinin kendi ayarlarý.

WAG300N'in rapor özelliði, belli sýnýrlar aþýldýðýnda e-posta adresinize rapor göndermeye geniþletilmiþ.
Administration alanýnda ayrýca, basit bir Ping testi, yaptýðýnýz ayarlarý kaydetme ve önceden kaydedilmiþ ayarlarý geri yükleme, fabrika ayarlarýna dönüþ olanaklarý verilmiþ. Firmware Upgrade ile, taslak 802.11n 1.0 sürümü üzerine gelecek yeniliklere uyum saðlama fýrsatý elde edilebilir.

Linksys WPC300N

802.11n taslaðýna uygun PCMCIA kartýmýz, Linksys WPC300N. Elimizdeki model "ver. 2" olarak geçiyor. Bu 2. sürüm kart, Avrupa ülkeleri için üretilmiþ ve Atheros yongasý taþýyor. 1. sürüm olanlarda ise Broadcom'un bir yongasý var.

Kartýn bilgisayarýn dýþýnda kalan kýsmý biraz kalýnca, bu nedenle, varsa ikinci PCMCIA yuvanýza baþka bir kart takmanýzý engelleyebilir. Yarý saydam siyah kýsmýn içinde, güç ve baðlantý durumunu belirten iki tane mavi LED uyarý ýþýðý bulunuyor.

Kartýn arka yüzünde bilgileri yazýyor, sürüm numarasý da dahil. Biraz fazlaca ýsýndýðýný söyleyebiliriz.

Kartý takmadan önce CD'yi kullanarak, gerekli kurulumu yapmanýz gerekiyor. Kurulumda Linksys'in kablosuz að yönetici yazýlýmý bilgisayarýnýza yerleþiyor. Linksys sitesinde Windows Vista için de sürücüler mevcut.

…Ve WPC300N'i taktýðýnýzda etkinleþiyor. Ekran görüntüsünü aldýðýmýz zaman, WAG300N'e baðlýydýk, Connect sekmesi altýnda kablosuz að arama iþlevi var.

Bulunan kablosuz aða göre ayarlar otomatik yapýlýyor.

Baðlantý hakkýnda çeþitli bilgiye ulaþabiliyorsunuz.

Baðlantý hýzý olarak 300 Mbps görünüyor. Heveslenmeden önce 802.11g'nin de 54 Mbps söylediði zamanlarda bile 25 Mbps gibi gerçek aktarým hýzlarý saðladýðýný hatýrlatalým. Ayrýca her halükarda kablolu ethernetle baðlý makinelerinizde 100 Mbps bantgeniþliðine sahipsiniz.

Genel �zlenimler ve Sonuç

Her ne kadar taslak düzeyinde olsa da, 802.11n, sonunda kablolu ethernetin almaþýðý olabilecek bir kablosuz að oluþturmanýza olanak saðlýyor. Güvenlik konusunda endiþeli kullanýcýlar için durum farklý, ancak hýz ve menzil sözkonusu olduðunda artýk bu taslak 802.11n eriþim noktalarýna yönelmek gerek. Bu doðrultuda, 802.11n taslaðýna uygun daha fazla ürün göreceðiz. 802.11g, ne bantgeniþliði ne de baðlantý kararlýlýðý konusunda kablolu ethernetin karþýlýðý olabiliyordu. 802.11n standardýnýn son haline daha çok var, en azýndan bu yýl ve muhtemelen gelecek yýl beklemiyoruz. Bu anlamda, özellikle geniþleme olasýlýðý bulunan bir aðýnýz varsa 802.11n taslaklarýna bakmalýsýnýz.
Linksys'in PCMCIA kartý iþini yapan bir örnek, söylenecek fazla bir þey býrakmýyor, hele ki karþýlaþtýrmalý bir inceleme olmayan bu yazýda. Windows Vista kullanýlabilen bir dizüstü sisteme sahipseniz bile, büyük olasýlýkla 802.11g kullanýyorsunuzdur, ve WPC300N'in Vista sürücüleri hazýr. MIMO incelemelerimizden okuduysanýz, sadece tek tarafta (yönlendirici veya kablosuz að adaptörü) MIMO olsa bile baðlantý kalitesi konusunda bir avantaj elde edildiði sonucuna varmýþtýk. 802.11n için de geçerli bu durum. Fiyat farkýný kaldýrabilecek durumdaysanýz aklýnýzda bulunmalý.
WAG300N ise "tak ve unut" türünde bir çözüm sunuyor. Halihazýrda bir ADSL modeminiz varsa, tümleþik ADSL özelliði vermeyen daha uygun fiyatlý bir þeyler arayabilirsiniz. Diðer taraftan, WAG300N, her açýdan yüksek kalite getiriyor. Kullanýcý arabirimi derli toplu, bantgeniþliði yönetimi veya VPN gibi konularda iþleri kolaylaþtýrýyor ve dengeli çalýþýyor. Bizimki gibi torrent kullanýrken "þiþen" bir modeminiz varsa ne demek istediðimizi anlayacaksýnýz. Aðda kontrolü saðlamak için gerekli büyük kolaylýk saðlanmýþ. Belgelendirme ise özellikle çok baþarýlý. Sýrf modemin kontrol panelindeki yardým bölümleri bile fazlasýyla bilgilendirici. Ne yazýk ki Türkçe deðil, ama bu kadar kapsamlý belgelendirme durumlarýnda Türkçe'ye zaten çok rastlamýyoruz.
Fiyatlarýyla birlikte düþünüldüðünde, taslak 802.11n ürünlerinin ülkemizde ev kullanýcýlarýný en azýndan þu an için hedeflemediði izlenimini ediniyoruz. Yüksek bantgeniþliði gerektiren uygulamalarýnýz olmadýðýndan eminseniz, mesela tek amacýnýz internet baðlantýnýzý paylaþtýrmaksa, 802.11g çözümü þu anda fiyat avantajlý bir çözüm sunabilir. �irket ortamlarýnda, gelecekte alýnacak ürünlerde de 802.11n eðilimi olacaðýndan, fiyat farkýna deðebilir.
Linksys ürünlerinin distribütörü Armada ve incelediðimiz ürünlerin güncel fiyatlarýný öðrenmek için [Linkleri Görebilmeniz için Üye Olmanız Gerekmektedir Üye Olmak için Tıklayınız...]. Yazý yazdýðýmýz an itibariyle fiyatlar þöyle:

• [Linkleri Görebilmeniz için Üye Olmanız Gerekmektedir Üye Olmak için Tıklayınız...]
• [Linkleri Görebilmeniz için Üye Olmanız Gerekmektedir Üye Olmak için Tıklayınız...]

__________________
�yi ki...