FeAR_OF_tHE_D@rK

Nereden çýktý þimdi bu tamirat iþi demeyin. Dünyada ki insanlarýn 8 i uyumakta, si bilgisayar baþýnda uðraþmakta ve %3 ü gibi bir kýsmý ise eminim þu anda Windows iþletim sistemini yeniden kurmaktadýr. Aslýnda yalan söylemeyeyim. Ben bilgisayarý ayda bir mutlaka yeniden kurarým. Oyun oynamayý sevdiðim zamanlarda bu haftada bir bile olmaktaydý. O zaman maymun iþtahlýydýk. Bir sürü dosya sisteme girer sonrada giderken diðer programýn ihtiyaç duyduðu dosyalar ile beraber giderdi. Bu yüzden çoðu program baþýmýza bela olurdu. En fazla iþletim sistemimi formatlamama rekoru sanýrým 2 aydý. Linux ve Windows bir arada, ben gezmeye gittiðim yerden gelene kadar beklemiþti. Döner dönmez ilk iþim Windows u yeniden kurmak oldu ). Kimi zaman maillerimi, kimi zaman sýk kullanýlanlarýmý, bazen önemli çalýþmalarýmý, bazen de bilgisayarýma kurduðum programlarýmý kaybettim. Programlarým hariç diðerlerini bulmam imkansýz gibi bir þey. Az unformat ile uðraþmadýk ). Aslýnda düzenli bir sistemde çalýþsaydým bunlarýn hiç biri olmayacaktý. Sizler için hazýrladýðým bir çok bölümde beraberinde kayboldu. Düþündüm de, Windows u tamir etmek bazen daha az masraflý olmakta. Zaten o kadar vakit boþa gitmekte ne yazý ki . Peki windows neden bozulur? Neden açýlmaz ki bu sistem?. Ya dosyalarým bazen nereye gider?. Nedir bilgisayarda bu kadar yer kaplayanlar ve neden bu kadar yavaþladýk?

Windows Sorunlarýna Nedenler?
Windows havadan nem kapan e hastalanan bir iþletim sistemi. Bu yazýyý okuyanlar Windows a hakaret ettiði düþünmesinler. Aksine bu kadar geliþmiþ bir iþletim sisteminin beraberinde getireceði hassaslýðý övüyorum. Genelde Windows un yüklenmiþ olan programlar ile uyuþmazlýðý göze batar. Donaným sorunlarý ikinci planda yer alýr. �öyle bir sorunun sebeplerini ana baþlýklar altýna alýrsak;
1 - Kurulu olan programlarýn çakýþmasý.
2 - Sistemden kaldýrýlan programlarýn götürdükleri.
3 - Açýlýþta yüklenen programlarýn Windows u yavaþlatmasý.
4 - Disk üzerindeki dosyalarýn daðýnýklýðý.
5 - Sistem içerisindeki gereksiz dosyalarýn oluþturduðu yoðunluk.
6 - Diski 1 den fazla kýsma ayýrarak kullanma.
7 - Sistem içerisindeki bozuk veriler, disk saðlýk sorunlarý.
8 - Bilgisayarda ki donanýmlarýn uyuþmazlýðý.
9 - Farklý dillerdeki programlarýn bir araya gelmesinden oluþan dil kaosu.
10 - Günü geçmiþ programlar.
11 - Virüs.
12 - Að ayarlarý yüzünden açýlýþta çýkan hata mesajlarý.
�u anda aklýma gelen belli baþlý yeniden kurma sebepleri bunlar. Eminim Windows u yeniden kurmak için bunlardan birkaçýný yaþýyor olmalýsýnýz.
1 - Kurulu olan programlarýn çakýþmasý.
Program bu ya, abi ben varken þu programý kullanamazsýn demez. Ama onunla da çalýþmayý asla kabul etmez.

Özellikle CD yazýcý programlarý için konuþuyorum. Sistem üzerindeki bir kaç CD yazma dosyasýný çekiþtirip durular. Nero isimli CD yazma programý bu tip durumlarda mýzýkçýlýk yapýp mavi ekranlar çýkarýr. Siz sistemi yeniden kurarsýnýz. Nero düzgün çalýþýr. Yarýn bir gün yeni bir CD yazma programýna gözünüz takýlýr ve yeni bir programla CD yazmayý denersiniz. Bir iki özelliði hoþunuza gider ve daha sonra Nero yu kullanmayý denemeniz sizi hayal kýrýklýðýna uðratýr. Aslýnda sorun sadece bellekte çalýþan diðer CD yazma programýnýn disk tanýma yazýlýmýdýr. CD sürücüyü denetler. Siz yazmaya o programla geçerseniz bellekte CD yazýmý için yer verir. Ama Nero için hatalarla dolu bir sistem býrakmaktan ileri gitmez.

Ne yani milyonlarca programýn çakýþma sorunlarýný tek tek araþtýracak mýyýz? Demeyin. Sadece bir konu üzerinde iþinizi görnden ileri gitmenizin size birþey kazandýrmayacaðýný belirtmek istiyorum. Yani þu program DVD de yazýyor deyip DVD yazýcýnýz olmadan turþusunu kuracakmýþ gibi saldýrmanýz doðal deðil bence.

Peki bir sebepten sistem çakýþmakta. Fakat siz buna engel olmak istiyorsunuz. O zaman ilk önce bellekte çalýþan programlarý kapatarak hangisinin sorun çýkmasýna neden olduðunu bulmalýsýnýz. Bellekteki programlarý kapatmak sorununuzu çözmedi ise Baþlat-->Çalýþtýr-->Msconfig yolunu izleyip baþlangýçta çalýþan programlarý kapatmak sorununuzu çözebilir.




�kinci bir çözümise; iþinize yaramayan programlarý kalýrmak ve çalýþmayan programýnýzý, sistemi yeniden baþlattýktan sonra yeniden kurmaktýr. Aslýnda ayný iþi yapan benzer programlarý da kaldýrmak iþe yarayabilir. Bir mantýk ise son kurulan programlaýn sisteme zarar verdiðidir. Umarým sorunlarýnýz çözülür...
v2 - Sistemden kaldýrýlan programlarýn götürdükleri.
Bir çok program sistemde bulunmayan ek dosyalar ile beraber çalýþýr. Bu dosyalar programýn setup ý ile beraber gelir. Daha sonra ayný dosyayý kullanan bir program daha kurarsýnýz. �lk kurduðunuz programý kaldýrmak istediðinizde size bir soru sorar. Bu dosyayý da kaldýrayým mý? �yi niyetli bir program ile karþý karþýyasýnýz. Bazý program bu soruyu bile sormazlar. Tabi siz nereden bilesiniz ki bu dosya baþka bir program tarafýndan kullanýlýyor mu? Bilgisayarýnýzýn hýzýna ve harddiskinizin kapasitesine güveniyorsanýz bu dosyayý kaldýrmayýn. Bazý sorular tuzaklarla doludur. Korumak istediðiniz bir dosyayý "kaldýrayým mý?" veya "koruyayým mý?" gibi iki tip soruyla karþýlaþmanýz mümkün. Bu durumda yanlýþ seçeneði iþaretlemeniz mümkün. Bir sözlüðe bakmaya üþenmenizden veya soru sormayan programýn sizden götürdüklerinden olsa gerek sisteminizde bir dosya eksikli var. Peki ne yapacaksýnýz?

Programlar ihtiyaç duduklarý dosyayý yanýnda isterler. Fakat ayný dosyayý kullanan programlarý bir arada daha az yer kaplar þekilde kullanmanýz için dosyalarýný Windows dizinindeki Sistem Klasörü gibi bir yere ortaklaþa kullanmak için atarlar. Eðer sisteminizde bir dosya eksikliði var ise;

1 - Hata veren rogramý yeniden kurarak.
2 - Dosyayý baþka biryerden temin edip program yanýna veya sistem klasörüne atark.
a) Dosyaya sahip olan bir bilgisayardan almanýz mümkün.
b) Dosyayý internette aratmanýz mümkün.
c) Dosyayý programýn CD sinde veya baþka bir CD de bulmanýz mümkün.
3 - Dosyayý taþýyan yama programlarý ile tamamlamanýz mümkün.
a)Visual Basic ile yapýlmýþ dosyalarýn çalýþmasu için Run-Time paketleri internette bir çok adreste bulunmakta ve çoðu dergi CD si de vermektedir.
b)Diðer dillerde yazýlan programlarýn sitelerinde bu tarz programlar için yükleme dosyalarý bulunmaktadýr.
4 - Ayný tarzdaki baþka bir programý sisteme kurup, ayný dosyayý da setup programý ile sisteme yüklemesini saðlamak (tabi o dosyayý taþýmasý bir þans meselesi ) ).

ile sorunlarýnýzý çözebilirsiniz.
3 - Açýlýþta yüklenen programlarýn Windows u yavaþlatmasý.

Bir çok programýn açýlýþta yüklenen ek dosyalarý vardýr. Bunlar programýn çalýþmasýna önzemin hazýrlar veya programa ulaþmanýn kolay yollarýný getirir. Örneðin, Winamp ýn SystemTrayda ki winamp agent dosyasý gibi. Bu dosya üzerinden Winamp ý kolayca çalýþtýrabilir ve hkkýndaki ayarlara çok çabuk ulaþabiliriz.

Bu dosyalar internette gezinirken iþe yararlar, bizim için bilgisayardaki dosyalarý araþtýrýp biz araken hemen önümüze çýkarýrlar, bize sormaya gerek duymadan dosyalarýmýzý yedeklerler fila. Peki bunlarýn hepsini ayný anda yapmaya çalýþýrlarsa ne olur. Mavi ekranlar, yavaþlamalar, görüntü hatalarý .... Mesela internetten dosya indirmeye yarayan bir programýn, internete bir haftadýr baðlanmamýþ olmamýza raðmen, ýsrarla açýlýþta çalýþmaya uðraþmasý sizce desaçma deðil mi?

Özellikle açýlýþta çalýþan programlarýn Windows u yavaþlattýðý bir gerçektir. Öyleyse biraz temizlik yapmanýn zamaný gelmedi mi? Baþlat--->Çalýþtýr--->Msconfig yolunu izleyerek, baþlangýçta çalýþan programlar üzerinde bir ayarlama yapýyoruz.




Buradan açýlýþta çalýþmasýný istemediðimiz programlarý kaldýrýp kurtulabiliyoruz. Artýk internet için yapýlmýþ programlarý sadece internete baðlanýnca çalýþtýrarak, Windows umuzun yükünü epeyce hafifletmiþ oluyoruz.
4 - Disk üzerindeki dosyalarýn daðnýklýðý.

Bir kitap düþünün. Bir konu var içerisinde. Fakat konunun devamý kitabýn ortalarýnda ve ayný konunun bitimi kitabýn baþýnda. Her seferinde index bölümüne bakýp nerede bu konunun diðer kýsmý diye uðraþýp duruyorsunuz. Aslýnda bilgisayar da bu konu üzerine dert yanmakta. Çünkü bir çok dosya ayrý ayrý kýsýmlarda ve bu kýsýmlarý birbirine baðlayan bilgilerle baþý dönüyor. Harddisk üzerindeki kafa bir o yana, bir bu yana dolaþýp duruyor. Disk ise dönmekten yorulmuþ, siz ise hala bilgisayarýn iþlem yapmasýný beklemektesiniz.

Disk bakýmý Windows un çalýþmasý için çok önemli. Özellikle disk üzerindeki verilerin bir arada ve sýralý bir þekilde durmasý Windows u tahmin edemiyeceðiniz kadar hýzlandýrýyor.




Peki nasýl verileri bir arada tutabiliriz. Aslýnda bilgisayarýn temelde böyle bir yeteneði yok. Nerede boþluk, oraya atýyor bilgileri. Peki ama hýzlý çalýþmasýna engel olan bu durumu nasýl engelleyeceðiz? Engellemekten çok canýmýz sýkýldýkça düzeltmekten baþka bir çaremiz yok diyebilirim. Scandisk ve Defrag programlarýný kullanarak bu daðnýklýðý giderebiliriz. Norton firmasýnýn çýkarttýðý Norton Utulities paketi ve beraberinde getirediði Norton Disk Doctor ile Speed Disk programlarý, bu iþi hýzlý yapmak için biçilmiþ kaftan.�lk önce Scandisk, daha sonra Defrag (Disk Birleþtiricisi) yapark sistemi toparlayabiliriz.

Not : Disk üzerinde iþlem yapmak için bilgisayarý güvenli kipte açmanýzý öneririm. Bu iþ için bilgisayarý kapatýn. Daha sonra açaraçmaz Shift (Üst karakter) tuþunu basýlý tutun. Windows açýlýnca býrakabilirsiniz. �þlemler sýrasýnda ekran koruyucu girmesin diye iptal etmeyi unutmayýn. Aman güvenli kipte ekran koruyucusuna girdikten sonra bir de renk ayarlarýna bakayým demeyin. Yoksa bilgisayar 16 renkte açýlmaya devam eder. Yaparsanýz yine ayný ayarlardan bilgisayarý yeniden açtýktan sonra düzeltebiliriniz.
5 - Sistem içerisindeki gereksiz dosyalarýn oluþturduðu yoðunluk.

Kurup kaldýrdýðýnýz programlarýn dosyalarý, sistem klasöründe kaldýðý srece; Windows bunlarýn ne iþe yaradýklarýný deneyip duracaktýr. Özellikle çok fazla font, açýlýþtaki font yüklenme faslýný uzatacaktýr. Bu tip dosyalarý sistemden ayýklamak için profosyonel programlar çýkmýþtýr. Internet üzerinde Clean Software diye arattýðýnýzda benzer programlarý bulabilirsiniz.

6 - Diski 1 den fazla kýsýma ayýrarak kullanma.

Windows disk üzerindeki iþlemlerden çok kolay etkilenir. Özellikle disk üzerinde hatýrý sayýlýr yer kaplayan win386.swp dosyasý Windows un çalýþmasý için bir bel kemiði niteliðindedir. Diskin çok fazla bölümlenmiþ olmasý Windows un çalýþma verimini düþürecektir. Özellikle eski dsklerdeki hýz yetersizliði, bir de disk bölünmesi ile bir araya gelince çekilmez bir yavaþlýk durumu oluþturur.

Peki birden fazla bölümlediðiniz diski birleþtirmeye karar verdiniz. En azýnda 2 parça kalmasýnda fayda gördünüz. �þte Partition Magic programý bu iþ için oldukça yetenekli.

7 - Sistem içerisindeki bozuk veriler, disk saðlýk sorunlarý.

Windows unuzun açýlýþ azmaný scandisk for dos diskinizin bakýmý için yetersiz kalabilir. Özellikle çapraz baðlý dosya bulduðunu söyleyip duran bu program ne iþe yarar? Tamamý ile disk üzerindeki büyük sorunlarýn habercisi olsun diye tasarlanan bu programý çoðu zaman dikkate almayýp esc tuþu ile es geçeriz. Bir çok uyanýk kullanýcý açýlýþtan bile kaldýrdýklarý bu dosyanýn önemini anladýklarýnda çok geç olmaktadýr. Disk gerçekten iþletim sistemi saðlýðý için önemlidir. Bazen açýlmayan sistemlerde scandisk yararlý olabilir. Norton Disk Doktor bu iþi daha profosyonelce yapmaktadýr
8 - Bilgisayarda ki donanýmlarýn uyuþmazlýðý.

Bilgisayarlarda ki donaným uyuþmazlýðý sorunu, baþa en fazla dert çýkaran sorundur. Bu tip durumlarda sistemi yeniden kurmanýz pek birþey ifade etmez. Genellikle sistemi yeniden kurarsýný fakat, Windows kýsa sürede tekrar çöker. Tnt2 kartlar ile Datron tv kartlarýnýn, 133 mhz ramler ile Creative Live ses kartlarýnýn çakýþmalarý piyasada çok bildik sorunlardýr. Özellikle Creative Live ses kartý, siz driverý yükledikten hemen sonra Windows un kullanýlmaz hale gelmesini saðlar. Creative firmasý bu sorun için yeni bir driver piyasaya sürmüþtür.

Buradan çýkaracaðýmýz ders, donaným uyuþmazlýðý sorunlarunda, önce güncel driverlarý denememizdir.

Bazý donanýmlar ayný Irq üzerinde çalýþmazlar. Bu duruma çakýþma adý verilir. Bilgisayarýn açýlýþýnda gözüken donanýmlar ve karþýsýndaki 11, 14, 8 gibi rakamlar bulunduklarý Irq yolunu göstermektedir. Genelde çakýþan donanýmlarýn slotlarýný deðiþtirme yolu ile bu sorun giderilebilir. Windows üzerinden Irq lerini deðiþtirme yollarýda vardýr. Mouse seri ise yerine ps/2 tipinde alýnmasýda kimi zaman modem gibi, com üzerinde hassas çalýþan donanýmlarýn daha düzenli çalýþmasýna olanak verir.

9 - Farklý dillerdeki programlarýn bir araya gelmesinden oluþan dil kaosu.

Bilgisayarýnýza, aranýz iyi ise standart dil olan Ingilizce türünde yazýlýmlar kurmanýz, hem Ingilizce alýþkanlýðýnýzý hem de bilgisayarýnýzýn kullanýþlýlýðýný arttýrýr. Özellikle Office sürümlerinde Türkçe sürüm üzerinde Ingilizce olan baþka bir eklentisini yüklemeniz, diðer Türkçe Office uygulamalarýnýzýnda ingilizce olmasýna sebep olur. Merak eder Internet Explorer ýn yeni versiyonunu Ingilizce olmasýna raðmen yüklerseniz, bilgisayarýnýzda ki çoðu komut, Ingilizce olacaktýr. Örneðin sað klikteki Yeni menüsü, New olarak adlandýrýlacaktýr. Bu tip durumda, kurduðumuz Ingilizce kökenli programý kaldýrýp (Program Ekle Kaldýr dan ) ) mümkünse Türkçe sürümünü yüklemek, sorunumuzu çözecektir.

10 - Günü geçmiþ programlar.

Bilgisayarýmýza kurduðumuz, hadi bir deneyelim baþlýklarý altýndaki ShareWare programlar, günü bittikten sonra baþa bayað bir bela olurlar. Bir resim programý günü bitince, resim dosyalarýmýzý açmaya çalýþmamýz tam bir kaos olur çýkar. Günü biten dosyayý kaldýrýp, açmak istediðimiz resim dosyasýna Shift (Üst Karakter) tuþuna basýp sað kliki týkladýðýmýzda (önce dosyayý iþaretleyin, sonra shift ile birlikte sað klik týklayýn) Birlikte Aç seçeneði karþýmýzaçýkacaktýr. Explorer .gif ve .jpg uzantýlý dosyalarý açmamýzý saðlamaktadýr. Baþka bir resim gösterici var ise (bir zahmet günü bitmemiþ olsun) onu seçip, Bu dosya türünü açmak için her zaman bu programý kullan kutucuðunuda iþartledikten sonra tama butonunu týklamamýz sorunumuza çözüm olacaktýr.
11 - Virüs.

Aslýnda üzerine gidilecek büyük bir konu. Ama kýsaca bu bölümde anlatayým dedim. Çoðu virüs tarama programlarý update (virüs güncellmesi de diyebiliriz) edilmedið için sistemde iþe yaramaz bir hale gelir. Virüs bulaþan bilgisayarlarada bir Temizleme programý yüklemek faydasýz olabilir. Bu tip durumlarda Dos üzerinde F-Prot gibi tarama yapan dosyalarý kullanarak, Dos üzerinden (Windows virüsleri Dos üzerinde etkin olamaz) virüs temizlememiz daha yararlý olacaktýr. Daha sonra virüs tarama programýný kurup, güvenli kipte virüs taramamýz sistemimizdeki virüsleri temizlemenin en saðlýklý yoludur.

12 - Að ayarlarý yüzünden açýlýþta çýkan hata mesajlarý.

Að ayarlarýný karýþtýrýp bozduðumuz ayarlar açýlþta bir çok hatanýn oluþmasýna neden olur. Bu tip durumlarda dos üzerinden (Windows açýk deðilken) Scanreg /Restore komutunu çalýþtýrmamýz, sistemimizin karýþtýrýlmadan önceki halini seçip yüklememize olanak verir. Bu sorununuzu çözmezse, tüm protokolleri (TCP, IPX, Net-Beu...) ve tanýtýlmýþ baðdaþtýrýcýlarý (ethernet kartý, modem, çevirmeli að...) silmemiz sistemdeki hatalarýda silebilir. Daha sonra bu özellikleri yeniden yüklememiz gerekmektedir. Önce baðdaþtýrýcýlar, daha sonra protokollerin yükenmesi iþi daha da saðlamlaþtýrýr.

__________________